Die prinses en die ertjie

Petit poi

 

Ek voel partykeer soos ‘n disney prinses sommer almal in een
Ek staan altyd reg vir almal soos aspoestertjie, dop die asbakkies onderste bo in die asdrom
En vlug soos Sneeuwytjie van die seerkry wat mooier as ek wil wees
Ek raak verlief op ondiere
Plaas my geluk in ‘n roosblaar wat sy klere afgooi soos ‘n prostutiet
Ek kan nie besluite neem nie – en nes gouelokkies, nie eens oor papkeuses nie
Ek slaap darem nog nie in ander se beddens nie
Soos rooikappie vertrou ek te maklik
Brand my vingers selfs nog voor die wolf die drie varkies (of twee varkies uit die drie) se huise met brandstigting kon verwoes
Met afgebrande vingerafdrukke strompel ek identiteitsloos die woud binne soos hansie en grietjie en bly maar net ‘n dogtertjie opsoek na iemand om haar lief te hê
en iets soets
Raponsie is ek – my toring te hoog vir die deursnee prins om te klim – te hoog vir my om vanuit te spring, en my hare
my enigste veil
Ek prik myself met die wete van eendag en verval in ‘n diepslaap van presteer
Studeer word my droom en die lewe my onbewuste realiteit
Op ‘n dag sal ek wakker raak – nie omdat ek uitgerus is nie, maar omdat
Iewers – onder die stapels matrasse en my neus teen die plaffon
Is daar ‘n ertjie
‘n kleine petit poi – jy sal vir my kyk en sê: Jy is waarlik ‘n prinses
Terwyl die glasskoen oor my voet gly
Ek sal vir jou kyk en sê:
‘n Prinses met ‘n ertjie wat haar pla

 

–  Shirley

Ek soek nog die ertjie. Elke aand as ek so rondrol span ek al my perdekrag in en probeer my matras te vergeefs lig – opsoek na die ertjie. Maar ertjie soek is soos om muskiete te jag – of soos om ‘n naald in ‘n hooimied te soek – laasgenoemde het ek nog nooit self probeer nie, maar êrens het een of ander taalfundi dit gedoen, ek vermoed niks gekry nie- en toe maar die idioom vasplaveisel in ons taal. Nietemin, die ertjie is nog skoonveld en buiten die metaforiese sfeer – is die ertjie slegs te vinde in die McCain Petit Poi sak in die vrieskas- kliphard.

Ek verkies die lewe altans binne die metaforiese sfeer. Maar om terug te kom by die punt – die ertjie: ons almal het een of ander ding wat ons pla, wat ons wakker laatlê, ongemaklik na die dak laat staar en as iemand vra wat skort, is: “Ek weet nie” die reine waarheid.

En partykeer is geen antwoord beter as ‘n verkeerde antwoord of as ‘n leuen. Mens se onderbewussyn is juis dit- onder jou bewussyn, en daarom saans begin hy met jou praat, wanneer jy nie by jou volle bewussyn is nie en hy gevriesde ertjies uit die vrieskas steel.

Om matrasse by te voeg – gaan ook nie die knoop deurhak nie, daai ertjie gaan jy voel. En ja, miskien gaan jy die ertjie vind (want wie weet – miskien daai dag het daar iewers in die platteland ‘n hoender met tande uitgebroei ), maar meeste van die kere nie. En dis ouky. Bygesê – as jou bed gaan begin voel asof jy op een van daai graad 1- telrame slaap, is dit nie meer ouky nie. Dan moet jy helder oor dag jou vrieskas begin leegmaak – en opt vir mix veg in plaas van die baby peas – soos McCain se slagspreuk lei: Think again. Alternatiewelik kan jy net die regte hoeveelheid koop en opgebruik voor die aand se nagrus.

In ‘n neutedop – oftewel, buite Shirley se metafories sfeer, is dit belagrik om te besef ons almal het gedagtes, hartseer, herinneringe, woede en somtyds haat wat ons in ons vrieskaste stoor en bêre vir ‘n ander dag wanneer ons krag het om dit gaar te maak en te verteer – wat mens wel moet onthou, is dat jou onderbewussyn weet waar alles gestoor word en hy kyk partykeer langtand na die vrieskas en maak ertjies gaar terwyl jy slaap – en steek dit dan onder jou bed weg.

Die mooi is darem dat – as jy die ertjie so nou en dan voel – beteken dit jy slaag die toets – jy behoort aan die mensdom – jy heet ‘n mens, ‘n waarlike prinses.  So as jy opstaan – al kon jy net vir twee ure ‘n oog toemaak – moenie jou kroon vergeet nie, want dit wat staan – vergaan.

 

Shirley

 

Hibiscus baba

Ek is gebore in die tyd toe kaalvoete soos addidas was – ‘n Tyd toe posbusse die e-pos was en die posman op sy fiets die draadlose internet. In ‘n tyd toe alles op die lawn van jou pophuis aangegaan het – behalwe ‘n ‘te koop’ bordjie; ‘n tyd toe kinders kaalgat deur die sproeiers gehardloop het, die bashew trok deur die woonbuurte gery het en mense nog mnet gekyk het.

Ek is gebore in die tyd toe perms nog high fashion was en grootglaasbrille ‘n aksensieërstuk. ‘n Tyd toe mense nog mekaar se huisfoonnommers geken het en mense ontwikkelde foto’s met koevert en brief aan mekaar gepos het te poskantoor en nie airdrop nie. ‘n Tyd toe die ouderlinge kiertsregop gesit het oor Madonna en kollekte kleingeld was en nie EFT nie. ‘n Tyd toe John Travolta almal se Mooimanmaandae was. Rugrat’s cooler was as Stranger Things en Happy meals kinders nog gelukkig gemaak het. ‘n Tyd toe Britney Spears nog musiek gemaak het en Whitney Houstan die wêreld aan haar lippe laat hang het. ‘n Tyd toe Celiné Dion se hart nog aangegaan het en die Spice Girls soos Aromat was – gaan saam met alles. Kougom was nog te koop op rolle en ma’s nog na skool by kafees gestop het vir melk, brood en Wilson toffees. ‘n Tyd toe Kate Moss and Noami Campbell die loopplak oorheers het Volkswagen Cicco’s die Polo’s was.

Ek is gebore in ‘n tyd toe die Tandemuis en sy kollega, Kersvader nog bestaan het en Beatrix Potter boeke nog gelees is.

Ek is gebore in ‘n maand toe die Hibiscus begin blom het – ek is gebore in Januarie. Ek is gebore in die somer. Ek is gebore in die Kaap. Ek is gebore in die vroeë oggendure van Hibiscusmaand.

Sedert ek kan onthou – het ons ‘n reuse Hibiscusboom in ons tuin – soos ‘n toebroodjie vulsel tussen twee snye Bottlebrush. Reuse pienk blomme – elke blomblaar – lyk soos ‘n sagte pienk babakombers wat donker pienk na die middel loop as hul hande vashou om blom te vorm. En dan die mooiste – die stempel wat lyk soos ‘n bossie blomme in sy eie reg – so asof die blom blomme vir die bytjie bring – meer progressief as wat ons mense kan sê – want dis mos gewoonlik die bytjie wat vir die blommetjie blomme koop.

Die Hibiscus blom vinnig – eendag ‘n knop, volgende dag ‘n blom en dan die drom. Aangesien dit my maand se blom is – wou ek al van kleinsaf die betekenis daarin vind – my eie een opmaak. Op my tiende verjaarsdag het ek voor die boom gestaan en kyk na al die blomme wat die aarde vir my gebring het; ‘n blom het op die grond geval. Ek het dit opgetel en begin dissekteer. Die detail het my gefassineer en net daar het ek agter die kap van die byl gekom – of te wel agter die bloei van die blom – die boom wou my iets leer: Elke oomblik in jou lewe is soos ‘n hibiscus – dit bloei vinnig, blom vinnig en val tot die grond – maar die blom is nie die boom. Die mooi is nie eenmalig nie, geluk ook nie – ‘n oomblik gaan nie veraltyd hou nie, maar mooi oomblikke gaan soos Hibiscusse gebore word terwyl jy nog besig is om die vorige oomblik op te hark.

Ek is ‘n Hibiscus baba – ‘n somer baba – ‘n amper millennium baba.

En nou die dag toe ek by die huis kom en ons boom soos ‘n pou sy blomme afshow – toe besef ek, ek verjaar amper. Toe besef ek, met twee dekades agter my naam onder my voetsole, is ek nie meer ‘n tiener nie.

 

Shirley

 

Waterverf

Waterverf

 

Trane is die waterverf van die siel

Vertaal vir my die kleur van jou oog

Lê hul nat met die sout van die aarde

binne jou

Laat daar rye en rye tulpe by jou ooglede

uitgroei

Hul koppies buig as in verwondering na

jou wat die maan help om die gety te bring

Vertaal vir my ‘n stillewe

en onderteken dit – met besmeerde bobbi brown

mascara teen jou wang

swart sag

jou voorletters

in jou kwas – jou wimperkwas

– Shirley

Lag vir my weer – want Ingrid is reg, jou lag is ‘n oopgebreekte granaat. Huil weer, want Karen is reg, daar is vier seisoene in jou traan.

Dis nogal mooi hoe jou liggaam reageer met die emosies van die siel. Hoe jy jou tande vir mense wys as jy gelukkig voel, hoe jou mondhoeke hul arms uitstrek na jou ore en jou oë die fatsoen van ‘n duif se liggaam aanneem en wil wegvlieg met jou wimpers wat soos vlerke opkrul na bo. En dan hoe jou oë soos glas op ‘n vertoonkas in die voorportaal staan as jy skrik, of hoe jou wange rose word as jy skaam is – ‘n sagte pienk, nes skaamrosies – dis mooi as jy besef die skaamrosies is vernoem na menslike emosies en nie anders om nie. Maar dit is amper vir my die mooiste as jy huil – hoe riviere van emosies net uit jou stroom – so asof jou liggaam jou wil natlê sodat jy kan groei. So asof die kleur van jou oë dieper, intiemer word – en as die lig reg die traan op jou wang vang – word ‘n reënboog vanuit jou gesig gelig, soos een van daardie fancy pop-up boeke – waar die prentjies so na jou spring.

Jou mond praat met woorde, met die verstand – maar jou siel, hy skilder met emosies – hy skilder met waterverf – hy skilder met jou traan.

Het jy al ooit iemand gesien hul lag keer (ek praat nou nie van ‘n klasopset waar jy nie mag lag en iemand ‘n suggestiewe grappie vertel of ‘n inside joke van ‘n week gelede daar en dan eers gevang word nie – in ieder geval – in so geval kan mens dit nog minder keer) – maar ek vra jou, het jy al ooit iemand gesien hul glimlag of skatterlag toesmeer. Hul tande terug forseer in hul mond in en hul lippe sluit soos ‘n voordeur? Om die waarheid te sê – ek dink dit is feitlik ontmoontlik, daardie lag funksie van die mond, bleik ‘n onwillekeurige funksie te wees (sien daar is altyd ‘n catch in enige make-up – ‘n mooi catch nietemin).  Nou waarom dan is ons so bang vir die traan – is ons bang ons verdrink in ons eie emosies, is ons bang dat ons ook ‘n mens is en hartseer raak?

As jy nie skaam is vir geluk nie, waarom dan skaam wees vir hartseer. En bygesê – alle trane spruit nie uit ‘n fontein van hartseer nie, sommige trane spruit uit ‘n gelukkige fontein. Maak dit die traan nie net soveel meer werd as goud nie – dat die oortreffende trap van ‘n laggende geluk eintlik ‘n huilende geluk is. Die alombekende trane van blydskap.

Nou die dag – toe ek sommer net broos was oor niks spesifieks nie en klein jakkelsies net die hele dag my wingerd kom verniel het, het die lyfwagte by my traankliere oortyd gewerk om elke druppel binne te hou – maar toe iemand vir my vra: “Wanneer laas het jy gehuil?” is dit asof dit vertaal na “verlof” en daar pak my traanklierspiere hul tasse en begin my oë drup soos ‘n lekkende kraan. En anders as in die dorre Kaap het ek nie die krane toegedraai nie. Dit het goed gevoel – ek het goed gevoel. Ek het vir myself om verskoning gevra en belowe ek sal my wange natlê as my gemoed verwelk staan.

As mense is ons kompleks geskape – en juis daarom is daar nie ‘n enkele struktuur wat geskape is – wat geen funksie het nie ( mangels is seker debateerbaar) – so daarom kan ek met my kleenex boksie wat gereed staan op my lessenaar breëbors sê, dat dit regtig voel of Tafelberg van jou skouers gelig word as jy huil, of ten minste Leeukop. Om te huil is om te laatgaan. Somtyds huil mens oor simpel goed, somtyds huil mens oor saakmaak goed, somtyds maak huil iets glad nie beter nie en ander kere maak dit iets dadelik beter.

En dan – ten slotte – huil is nie soos ‘n klerewinkel met ‘n Ladies en ‘n Mens afdeling nie – huil is inklusief – huil is vir almal – net soos ons almal ook maar huilende die lewe ingehelp is – ongeag wat vir die dokter gekyk het.

Ons almal huil verskillend, op verskillende plekke, oor verskillende goed, maar ons almal mag ons trane deel net soos ons almal ons pearly whites mag afshow.

So dus hutsmerk bevrydietraanveldtog.

 

Shirley

 

 

Die koets word weer ‘n pampoen

 

‘n Nuwejaar het hierdie week ingetrek. ‘n Nuwejaar loseer nou in my straat – en ek moet nog ‘n koek neem om hom welkom te heet.

Maar die resep en waarmee ek dit wil versier – is steeds in wording, sien – ek wou nie net halsoorkop met te veel sjampanje in ‘n amper-flop-brousel vir hom neem nie, ek wil ‘n showstopper neem – aangesien hy die hele jaar gaan bly: Is ‘n goeie begin, half gewonne, of altans dis net iets waarin ek glo.

2017 het so skielik uitgetrek – en al was hy nie altyd ‘n aangename buurman nie, sou ek nie omgee as hy so effens langer gebly het nie – want ons het goeie tye saamgehad, avonture saam gedeel, saam gemoan oor die ander bure wie se honde heeldag raas en ons het saam ewe laat by die huis aangekom na lang dae op Universiteit en werkskofte. Van sy meubels het hy agtergelos en van sy bagasie het hy vergeet op die stoep. Ek het juis gister gesien hoe 2018 in sy baaibroek op die stoep lê en tan – en geweet, ek hoef nie te ver in die resepte boeke te soek na iets waarvan dié een sal hou nie- en gaan dus ‘n bestaande resep neem, ‘n flopvrye een en dit so bietjie aanpas – want 2018 is nie ‘n vreemdeling, dis laasjaar se tweelingbroer.

So daarom – geen nuwejaarsvoorneme vir my, geen nuwe ek, geen ontkenning van die verlede – geen towerspel het verval voor middernag, want ek is geen Aspoestertjie nie (meeste van die kere nie), geen towerfeë om alles weg te toor – net ek, Shirley, met al die bagasie, met al die herinneringe van nie net laasjaar – van elke jaar – as daai Shirley, gaan klop ek aan Feliciastraat 7, my buurman en gee vir hom ‘n welkomheet-koek met al my drome en doelwitte vir hierdie jaar opgeskryf in pienk- en kruisementkleurige versiersuiker.

Die verskil lê egter in die woord self: Nuwejaarsvoorneme is dinge wat jy jouself voorneem om nie te doen in die nuwejaar, terwyl doelwitte meer die proses impliseer.

Nuwejaarsvoorneme is niks anders as hierdie sprokieskoets en sodra jy een voetjie verkeerd sit al is die jaar al net 4 dae in ons midde, word daardie koets weer ‘n pampoen.

Doelwitte, soos reeds genoem, is iets wat jy elke dag voor kan werk – partykeer gaan jy tien tree vorentoe gaan, en ander dae weer 20 terug, maar daarna kan jy weer vorentoe trap en so kom jy tree vir tree nader aan jou doelwit. Doelwitte is ook nie tydgebonde nie: As Rome nie in een dag gebou is nie, is drome en doelwitte ook nie geweef in een jaar nie.

So daarom – gaan ek daai koek bak, vir my nuwe buurman neem – en al my doelwitte daarop drapeer – want sien, ten minste as ek my nael per ongeluk byt, hoef ek nie handdoek in te gee en almal af te byt nie, nee – ek kan môre weer probeer.

En miskien, net miskien – as ek my oë uitvee word die pampoen wel ‘n koets.

 

Shirley